Tools · Project Blind Spots Check
Grote projecten overschrijden geregeld hun budget, lopen vertraging op of leveren minder op dan beloofd. Ook wanneer ervaren bestuurders en projectleiders de principes van goed projectmanagement kennen. Onderzoek welke van de acht valkuilen in jouw initiatief mogelijk spelen en bespreek hoe je deze kunt vermijden.
01 / Waarom
Tientallen jaren onderzoek van Oxford-hoogleraar Bent Flyvbjerg, samengebracht met Dan Gardner in How Big Things Get Done: The Surprising Factors Behind Every Successful Project, from Home Renovations to Space Exploration, laten zien hoe denkfouten en politieke vertekeningen grote initiatieven ondermijnen. We zijn vaak te optimistisch, negeren vergelijkbare ervaringen en houden vast aan eerdere besluiten.
Ons werk met grote organisaties laat zien welke organisatorische omstandigheden dit gedrag beïnvloeden. Wat voor de organisatie onverstandig lijkt, kan voor direct betrokkenen heel logisch zijn door prikkels, hiërarchie en ongeschreven regels. Een manager kan weten dat een realistische planning nooit wordt goedgekeurd. Een bestuurder kan aarzelen om een vastgelopen project te stoppen vanwege de persoonlijke gevolgen.
Leiders moeten bovendien tegengestelde waarden verenigen. Ambitie vraagt om realisme, vasthoudendheid om flexibiliteit en overeenstemming om constructieve tegenspraak. Daar waar de ene waarde de andere overstijgt, loop je een risico.
De Project Blind Spots Check vertaalt deze inzichten in 24 vragen voor opdrachtgevers en projectleiders van grote projecten bij bedrijven en overheid. Elke vraag onderzoekt een aanname die zelfs een ervaren leider onbewust kan maken. De check helpt valkuilen te herkennen, hun oorzaken te begrijpen en maatregelen te bespreken, vóór goedkeuring, tijdens de uitvoering of bij de evaluatie.
Lees de achtergrond van de acht valkuilenDe check
Vier soorten besluiten, van de businesscase bepalen tot die opnieuw beoordelen. Elke valkuil laat zien hoe goede bedoelingen tot slechte resultaten kunnen leiden. De check onderzoekt welke voorzorgsmaatregelen in de praktijk aantoonbaar werken.
We raken gehecht aan een voorkeursoplossing voordat we toetsen of die het gewenste resultaat het beste bereikt.
We zien ons initiatief als uitzonderlijk en schuiven ervaringen van vergelijkbare projecten terzijde.
Exacte budgetten en datums verhullen zwakke aannames, afhankelijkheden en ernstige risico’s.
Publieke toezeggingen en grote investeringen sluiten opties af voordat de belangrijkste onzekerheden zijn getoetst.
We verwarren senioriteit of technische kennis met bewezen uitvoeringservaring en missen hiaten in het team.
Formele instemming kan bezwaren en tegenstrijdige prikkels verhullen. Onder druk blijkt dan dat collega’s niet op elkaars toezeggingen kunnen rekenen.
We stoppen te veel in één grote lancering. Daardoor komt feedback laat en groeien complexiteit en onderlinge afhankelijkheden.
Eerder gemaakte kosten, publieke beloften en persoonlijke reputatie maken bijsturen lastig, ook als het bewijs daarom vraagt.
Denk aan een groot project dat je kent en dat misliep. Welke valkuilen speelden daar? Kijk nu naar een initiatief waarbij je zelf betrokken bent. Gebruik de check om te onderzoeken wat er mis kan gaan en hoe je dat kunt voorkomen.
02 / Check
Kies het antwoord dat het beste past bij wat je kunt waarnemen of aantonen. Ga uit van wat werkelijk gebeurt, niet van de bedoeling of wat normaal goede praktijk is. Na elk antwoord lees je waarom de vraag ertoe doet en wat helpt.
Kies de fase van je initiatief of evalueer een afgerond of gestopt project. Je kunt de check invullen als opdrachtgever, programmaleider of onafhankelijk beoordelaar. Je hoeft geen gegevens in te voeren waarmee het project herkenbaar wordt.
Je antwoorden blijven in dit browsertabblad en worden niet naar IntotheNXT verstuurd. Je kunt het rapport opslaan als PDF.
03 / Bespreking
Je resultaten laten zien waar de acht valkuilen mogelijk spelen en helpen het gesprek te richten. Ze voorspellen geen projectsucces, zeggen niets over iemands motieven en vervangen geen professioneel oordeel.
Beantwoord de 24 vragen om je profiel, belangrijke aandachtspunten en voorgestelde acties te zien.
Hogere balken betekenen dat er meer bewijs voor voorzorgsmaatregelen is gemeld. Antwoorden die niet te verifiëren zijn worden apart aangegeven. Een lage balk vraagt om onderzoek en voorspelt geen mislukking.
Hoe zeker ben je na deze vragen dat het initiatief de beoogde voordelen binnen aanvaardbare tijd en kosten oplevert?
Vraag collega’s de check afzonderlijk in te vullen en vergelijk de onderbouwing van jullie antwoorden.